KUZU BUZAĞI BESLEME
» Yeni doğan kuzu ve buzağıların göbekleri mutlaka tentürdiyot veya
benzeri mikrop öldürücülerle ilaçlanmalıdır.
» kuzu ve buzağıların konulacağı yerler iyice temizlenmeli,dezenfektanlarla
dezenfekte edilmeli yada en azından sönmemiş kireç kullanılmalıdır yataklık kuru
ve temiz olmalı hava cereyanı olmamalı ancak iyi bir havalandırma sağlanmalı ve
parazit kontrolü yapılmalıdır
» Süt içirmede kullanılan kaplar temiz,süt vücut sıcaklığında olmalıdır
» içme suyunun ılık ve temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Kuzu ve buzağılar memeyi emmeden önce meme başları iyice temizlenmelidir
Kuzuların beslenmesi ağız sütü ile başlar 3 gün boyunca ağız sütüne devam edilir
daha sonra iki hafta sonuna kadar serbest miktarda ana sütü emzirme ve içirme
yoluyla verilir.
3. haftadan itibaren kuzu buzağı başlangıç yemine ve kuru ota başlanır yem ve
kuru ot miktarı her hafta kademeli olarak arttırılarak 12-13.haftada kuzular günde
0.5kg kuzu başlangıç yemi ve 0.5 kg kuru ot yer duruma geldiklerinde sütten kesilirler.ancak
burada dikkat edilecek bir başka husus daha vardır o da kuzulara 3.haftadan itibaren
verilmeye başlanan kuzu buzağı başlangıç yemi 9. haftadan itibaren kuzu büyütme
yemine geçilmesidir kuzular merada besleniyorlarsa 6. haftadan itibaren kuzulara
verilen yem ve ot miktarları bir miktar düşürülmelidir kuzu buzağı büyütme yemine
kuzularda 5. ay sonuna kadar devam edilmelidir.
KUZU
BUZAĞI BESLEME PROGRAMI (1-90 GÜN)
Program Tablosunu Görmek için Tıklayın
» Dişi kuzularda 6. aydan doğum yapıncaya kadar düve yemi verilmeli ancak
gebeliğin son bir buçuk ayında besin madde ihtiyaçları yaşama paylarının iki katı
olarak düşünülmelidir.
» erkek kuzularda ise sütten kesimden hemen sonra (4. Ayın başından itibaren
)sınırlı miktarda kaba yem (150-500g/gün)ve serbest miktarda kuzu besi yemi verilmelidir
Besi 75-90 gün sürdürülmelidir.
» Eğer erkek kuzular entansif besiye alınmayıp toklu besisi yapılacaksa;5.aydan
sonra mera ve anızda beslenmeli 8aylık yaştan itibaren toklu besi yemi verilmelidir.
» Doğum yapan dişilere doğumu izleyen birinci ayda günde
1.5-2 kg ikinci ayda 1.5 ve üçüncü ayda 1 kg koyun süt yemi verilmelidir
» Buzağılarda normal sütten kesme süresi 4 aydır ancak 2. Ve 3. Aylarda da
buzağılar sütten kesilebirler 2. Ayda sütten kesmeye"erken sütten kesme"3.
Ayda sütten kesmeye "yarı erken sütten kesme"denir hangi sütten kesme
yöntemi uygulanırsa uygulansın ilk üç gün mutlaka ağız sütü(kolostrum) içirilmelidir
» Normal sütten kesmede buzağılara 16 hafta (4 ay) süre ile süt içirilir
bu arada 2. Veya en geç 4. Haftadan başlamak üzere hayvanlara kesif yem ve kuru
ot verilir. Zamanla bunların miktarı arttırılırken verilen süt miktarı azaltılır.
16. Haftadan sonra tamamen kesif yem ve kuru ota geçilir.burada verilen kesif
yem 12. Hafta sonuna kadar kuzu buzağı başlangıç yemi 13. Haftadan itibaren kuzu
buzağı büyütme yemidir
» Erken sütten kesmede buzağılara sadece mecbur olunduğu sürece süt verilir
erken sütten kesmede prensip rumen gelişmesini 5-7 haftalar arasında tamamlatıp
hayvanı normal sindirim faaliyetlerini yapabilecek duruma getirmek ve 7-9 haftalar
arasında sütten kesmektir(genellikle sütten kesme işlemi 8.haftada yapılır) yeterli
yem tüketimini sağlamak koşuluyla dana önce ifade edildiği gibi,daha erken sütten
kesimde mümkündür.
» Yarı erken sütten kesme yöntemi normal sütten kesme yöntemi ile erken
sütten kesme yöntemi arasında yer alan bir yöntemdir yöntemin esası buzağıları
10-12 haftalık yaşta sütten kesmektir
» Erken sütten kesme yöntemi daha çok damızlık da kullanılacak dişi buzağılarda
uygulanır besiye alınacak erkek buzağılar için yarı erken sütten kesme yöntemi
tercih edilmelidir.
» Buzağılarda besleme yöntemleri aşağıdaki çizelgede açıklanmıştır
» Buzağılara ilk üç ayda kuzu buzağı başlangıç yemi 4-6 aylarda kuzu buzağı
büyütme yemi verilir.
» 7.aydan itibaren erkek danalar sığır besi yemi ile besiye alınırlar beside
saman,kuru ot,pancar posası v.b gibi kaba yemlere ilaveten sığırlara 100kg canlı
ağırlıkları başına 1.5-2 kg besi yemi verilmelidir kepek,pamuk küspesi v.b yemlerin
verilmesine gerek yoktur.
» Besiye alınan erkek danaların hayvan başına canlı ağırlıkları 250kg'a
ulaşıncaya kadar %14 ham proteinli sığır besi yemi bu ağırlıktan sonra %12 ham
proteinli besi yemi kullanılmalıdır.
» Damızlığa ayrılan düvelere 7.aydan itibaren düve yemi verilmelidir düveler
16.aylık yaştan evvel tohumlanmamalıdır
» Gebeliğin son iki ayında "kuru dönem"yemi yedirilmelidir gebeliğin
8.ayında.günde 5 litre,9.ayında 10litre süt veriliyormuş gibi beslenmelidirler
» Doğumdan sonra 2 ay süre ile "pik yemi"verilmelidir
» Mastitisten korunmak için memeler temiz tutulmalı her sağımdan önce temizlenmeli
bir hayvanın memesini temizlemek için kullanılan bez ve benzeri materyal başka
hayvanlarda kullanılmamalıdır.ayrıca mastitis aşısı ve meme içi antibiyotik uygulaması
yapılmalıdır.
ENTANSİF SIĞIR BESİCİLİĞİ
» Günde 1000 g ve daha fazla canlı ağırlık artışı sağlayacak şekilde yapılan
besiye "Entansif sığır besisi" denir
» Entansif sığır besisi 6-18 aylık yaşlar arasındaki erkek danalara uygulanır
» Besiden amaç gelişme çağındaki erkek danaların gelişmelerini hızlandırarak
gelişme çağı sonunda genetik yapılarının elverdiği maksimum ağırlığa ulaşmaktadır
» Bu amaçla işkembe gelişmesini tamamlayan yani buzağılık dönemini bitiren
erkek danalar 6 aylık yaştan itibaren besiye alınırlar
» Besiye alınacak hayvanlar sağlıklı,boy atmaya elverişli hayvanlar olmalıdır
performanslarından şüphe edilen hayvanlar duraklara bağlandıkları gibi kapalı
ahırlarda serbest olarak barındırılabilirler ayrıca ülkemizin pek çok yerinde
açıktada besicilik yapılabilir
» Besi için ayrılan hayvanlarda sıkı bir parazit mücadelesi yapılarak ilk
onbeş gün sadece kaba yem (kuru ot,saman.vb) verilmelidir.
» Hayvan başına canlı ağırlık 250 kg'a ulaşıncaya kadar günlük canlı ağırlık
artışı 800-1000g,250 kg'dan sonra hayvanın ırkına bağlı olarak 1000-1400g düşünülmelidir
» Beside önemli olan en yüksek günlük ağırlık artışını elde etmek değil,en
ekonomik günlük canlı ağırlık artışını elde etmektir
» Besi hayvanlarına kaba yem ve karma yem dışında bir şey verilmesine gerek
yoktur verilecek besi karma yemi(fabrika yemi) miktarı 100 kg canlı ağırlık için
en az 1 kg olmalı,besi entansitesine göre bu arttırılmalıdır örneğin 300 kg canlı
ağırlığında bir besi sığırı günde en az 3 kg besi karma yemi yemelidir besi entansitesine
göre bu 6 kg'a kadar çıkarılabilir.
» Holstein, montofon ve ileri melezleri için ideal besi bitirme canlı ağırlığı
450-500 kg dır simentallerde bu rakam daha yüksek tutulabilir
» Ülkemizde 2 ve daha yaşlı hayvanlarda yapılan sığır besisi mevcuttur.ancak
bu gercek besi değil kısa süreli bir semirtmedir yetirince beslenmedikleri için
yaşlarının gereği olan olan canlı ağırlığa ulaşmamış olan hayvanlar birdenbire
kuvvetli beslenmeye tabi tutulunca eskiden yapamamış oldukları ağırlıkları kıssa
sürede telafi edilmekte dolayısıyla 2-3 aylık bir süre boyunca ciddi canlı ağırlık
artışları yapabilmektedirler ancak bu bizim tavsiye ettiğimiz entansif besi değildir.
» Besi açıktada yapılabilir bunun için %3-7 meyilli,rüzgar almayan
araziler uygundur tabanın toprak olmasında bir sakınca yoktur.Toprağın yağışlarla
ıslanması sonucu oluşan çamurda bir sakınca yaratmaz
» Açık beside hayvan başına 10-30 m2 yer düşünülmelidir.Açık besi yapılacak
arazi bölmelere ayrılmalıdır her bir bölme için 20-50 baş hayvan düşünülmelidir
» Hayvanlar açığa Ağustos-Eylül ayından itibaren konularak kış şartlarına
yavaş yavaş alışmaları sağlanmalıdır.
» Açık besi alanı hakim rüzgarlara kapalı olmalıdır aksi taktirde yağmurdan
sonra ıslanan hayvanlar rüzgardan etkilenir
» Kademeli olarak gelen soğuk,sığırlar için tehlike yaratmaz.sığırlar -
25 dereceye kadar sorunsuz olarak muhafaza edilebilirler.ancak sıcaklığın birkaç
saat içersinde aniden 15-20 derece düşmesi hayvanları etkileyebilir
ETLİK PİLİÇ ( BROILER) ÜRETİMİ
» Civcivler uzaktan gelmişlerse ilk günkü içme sularına şeker katınız(
100 lt suya 0.5 kg şeker)
» Civciv kalitesinden şüphe ediliyorsa ilk 3 gün bir antibiyotik uygulamasında
ve içme suyu yoluyla mineral + vitamin verilmesinde yarar vardır.
» Civcivlerin ilk haftalarında yüksek proteine ihtiyaçları vardır. Bun
nedenle 2-3 hafta süre ile yüksek protein ( % 23 ) içeren civciv yemi ( etlik
piliç başlatma yemi) yediriniz.
» Damızlıkçı firmada "Gumboro" aşısı yapacağınız gün / günleri
öğreniniz. ( 1 veya 2 sefer olabilir ) ve mutlaka uygulayınız.
» Eğer gelen civcivler içerisinde gelişmeyeceğine inandığınız civcivler
varsa bunları ilk birkaç gün içerisinde imha edilmesinde ayıklayınız. ( Ciddi
miktarda yem tüketmeden imha edilmesinde ekonomik yarar vardır. )
» İçme suyu temiz ve mikropsuz olmalıdır.
» Kümes içi sıcaklığına birinci hafta boyunca 30 C , ikinci hafta boyunca
26 C , üçüncü hafta boyunca 22-23 C ve dördüncü haftadan itibaren de oda sıcaklığında
( 20 C) tutmaya özen gösteriniz.
» Kümes içi sıcaklığını hayvan davranışlarıyla da kontrol edebilirsiniz.
Eğer civcivler ısıtma araçlarını ( soba, radyan vb.) etrafında toplanıyorlarsa
kümes içi sıcaklığı düşük duvarlara doğru yığılıyorlarsa kümes içi sıcaklığı fazla,
her tarafa düzenli bir şekilde dağılıyorlarsa kümes içi sıcaklığı uygun demektir.
» Altlık olarak planya talaşını tercih ediniz bulunamaması durumunda çeltik
kavuzu zorunlu durumlarda ise küflenmemiş saman kullanınız.
» Eğer altlık kirlenmiş ise ( özellikle 30. Günden sonra sık görülür.)
üzerine yeni altlık atınız.
» Havalandırmaya çok dikkat ediniz. Havalandırma için vantilatör sistemi
tercih ediniz. Bu yoksa pencereler marifetiyle mutlaka uygun bir havalandırma
sağlayınız. Eğer kümeste amonyak kokusu yoksa uygun bir havalandırma sağlanıyor
demektir.
» Yemlik ve suluk sayısı çok önemlidir. 60 hayvana bir yemlik 80 hayvana
bir suluk hesap ediniz. Civcivler için civciv yemlikleri kullanınız. Birinci gününde
civcivlerin yemi bulmasına yardımcı olunuz. Yemlikler her zaman dolu olmalıdır.
Yemlikleri günde 2-3 sefer sallayınız.
» Yaş ilerledikçe etlik piliçlerin enerji ihtiyacı hızla artar. Onun için
en geç 3. Haftanın sonunda piliç yemine geçiniz.
» Kesimden bir hafta önce en az 3250 kcal /kg ME içeren yeme ( etlik piliç
bitirme yemi) geçiniz.
» Hayvanların performanslarını haftalık tartılar yaparak ve yem tüketimiyle
karşılaştırarak kontrol ediniz.
» Etlik piliçlerin performansları ırka, işletmeye, yeme vb. gibi koşullara
bağlı olarak değişir. Ancak Türkiye şartlarında 6. Haftada ( 42gün ) 1 kg canlı
ağırlık için 1.8 kg yem tüketerek 2 kg. canlı ağırlığa ulaşmışsanız ve toplam
zayiatınız % 5 i geçmemiş ise başarılı bir yetiştiricilik yapmışsınız demektir.
|
